Archive by Author | Sjors Remmerswaal

Stemt niet, leest Goethe!

In het Centraal Museum van Utrecht kon men vanaf maart tot en met juni van dit jaar een tentoonstelling over de persoon Erich Wichman bezichtigen. Deze kunstenaar, schrijver en activist leefde rondom de vorige eeuw en overleed zeer jong. (1890-1929) Een opvallend figuur met zijn anarchistische en fascistische politieke opvattingen, de talloze schotsgeschriften, allerlei post-modernistische kunstuitingen van maskers, houtgravures, tekeningen en schilderijen. Een mengelmoes van allerlei kunstzinnige uitspattingen en leuk om te aanschouwen.

De scheppers van de tentoonstelling kozen ervoor zijn werken te plaatsen verdeeld over een aantal ruimtes en voorzien van foto’s, citaten en levensbeschrijvingen. Zo vindt men in de ene zaal maskertjes en enkele pamfletten ‘melk het witte gevaar’ en in een volgende ruimte politieke bladen als ‘de bezem’ met schilderijen van opvallende hoofden. De kreten op de muren brengen de bezoekers in een goedlachse stemming;

U bent van harte welkom, tenminste als U met
de fantastische omstandigheden – een oud, vuil
huis vol mesjogge menschen en schreeuwende
(enz!) kinderen – genoegen neemt.

Ook komisch is de oprichting van een politieke partij in Amsterdam met de naam ‘Rapaille Partij’ wanneer men de punten in het program leest, zoals ‘vrij visschen in het Vondelpark’ en ‘Afbraak van de urinoirs en aanplant van boomen op groote schaal’. Op filmbeelden zien we een halfdronken lijsttrekker Cornelis de Gelder op de terrassen van cafés mensen vermaken. De beweegredenen hierbij waren de afkeuring van de algemene stemplicht en de parlementaire democratie.

Deze kritiek op de bestaande ordening zou Erich Wichman later ook terugvinden bij het fascisme. Het is niet verbazingwekkend dat deze politieke filosofie hem bekoorde. Zijn kunstbeinvloeding vanuit het futurisme, het vooruitgangsdenken en gewelddadig en roekeloos activisme sluiten naadloos aan bij het uit Italië afkomstige fascisme. De anarchistische trekjes zijn er evenwel niet in te plaatsen, maar horen wellicht bij het wezen van de kunstenaar.

Alles wat we te zien krijgen geeft het idee van een intuïtief kunstenaar, die wat hij waarnam in de samenleving vertaalde in kunst. Of dit een tirade tegen zijn eigen geboortestad Utrecht was, vanwege de bouwkeuzes ‘… het stationsplein… alsof U een lauwe vaatdoek in het gezicht werd gekwakt..’ of het betreft allerlei gezichten die diverse gemoedstoestanden uitdrukken die men tegenkomt.

Nog te verschijnen:
Boek: Erich Wichman – Ironisch kunst, tragisch leven. Uitgeverij Waanders Zwolle 2018.
Documentaire: Allen tegen Allen. Doc Eye Film.

Advertenties

Alt-right; radio, publicaties en uitgevers

De achtste dag Film & Debat

Het resultaat van de laatste financiële crisis dendert nog altijd door in de reële economie, waardoor er over de hele breedte lastenverzwaringen op de maatschappij zijn afgewenteld. Dat was kort samengevat de reactie van econoom Ewald Engelen op een vraag van een werknemer uit de financiële wereld of verzoening tussen de bankiers en de bevolking wellicht een goed idee is. Engelen ging in gesprek met Bart Snels van Groenlinks over de financiële crisis en de rol van de bankiers, n.a.v. een documentaire hierover.

Dit debat tussen beiden, onder leiding van de oud-Minister Pronk, mocht zich eigenlijk geen debat noemen, want Snels liet al snel weten het vooral eens te zijn met van Engelen. De financieel woordvoerder klaagde vooral over de VVD en toonde een machteloze en doelloze indruk en kletsde wat in de ruimte. Van Engelen kwam daarentegen met een interessante analyse over de financialisering van het kapitalisme en de verschoven machtsverhoudingen tussen zij die het kapitaal bezitten en de aanbieders van de arbeid.

De documentaire gaat over de rol van de bankiers en politici tijdens de financiële crisis van 2008 en hoe zij gehandeld hebben. Hier blijft hangen dat politici (Bos, Balkende) en controleurs (Wellink) nauwelijks enige zicht hebben op de werkwijze van banken en wellicht zorgwekkender dat ze constant achter de feiten aanlopen en een ondergaand onderdeel zijn van de internationale financiële geldmarkt. Deze markt heeft zijn eigen wetten en is ongecontroleerd en onbegrepen en op hol geslagen.

Achteraf kon de documentairemaker Robert Kosters nog een woordje zeggen, hij wil een discussie op gang brengen in reactie op de onrust in de samenleving over de werkwijze van de banken. Een prima idee, zou je denken, alhoewel dan zal men veel meer existentiële onderwerpen dienen te politiseren. Dat geldt dus ook voor de geldscheppingsvraag, om daarmee bij de rol van de banken uit te komen.

De openstaande vraag is of voor een echt stevig debat, met het verschillen van mening, het erkennen van grote tegenstellingen en onoverbrugbare opvattingen nog wel aanspraak te vinden valt bij de bevolking. Politiek denken dus. Omdat wel duidelijk werd dat velen die zich beroepshalve met de materie moesten bezighouden dit zelf niet goed begrepen, hoe moet een debat dan verlopen met een bevolking waarbij dit nog meer het geval is?

Het uur U van Pyke Koch

De Utrechtse schilder Pyke Koch heeft niet een heel groot oeuvre, zo leren we bij een tentoonstelling over zijn werk en leven. Hij zag zichzelf als een aristocraat en die mogen uiteraard enkel voor kwaliteit gaan en niet vervallen tot de massaproductie. Mijn oog viel op een drietal doeken van Koch die allemaal Het uur U heten, het zijn drie versies van dezelfde gebeurtenis. Het uur U: I in 1958, II in 1963 en III in 1971. Kunnen we nagaan wat hij ons met deze verbeelding wil vertellen? Er is een losjes geaccepteerd idee, met de kennis van nu, wat dit zou zijn.

Een titel verwijzend naar een belangrijk moment, een tijdstip waarop iets gebeurt. Of is het enkel een kopie van de kop van het gedicht van Koch’s vriend Marinus Nijhof uit 1936? Zeker niet alleen, logischer is dat Het uur U, duidt op het uur van de waarheid, een moment waarop iets belangrijks gebeurt, nadat er veel voorbereiding is getroffen. Het is een gebruikelijke uitdrukking in militaire kringen.

Wat zien met onze ogen op het schilderij Het uur U I afgebeeld; een landschap met bomen en kleine heuvels, waarop een aantal mensen doodstil liggen in renaissance-slaaphemden, rechts een jalonstok en (vermoedelijk) een piketpaaltje. Boven zien we dat de hemelsblauwe lucht vol hangt met valschermen (zie de Leonardo da Vinci’s notities?) waaronder pakketjes hangen.

Men ligt daar dus op het groene gras, te midden van een meting van de bosstructuur, niet een echt een bezigheid van groot belang. De renaissance-kledij duidt op de opvattingen van Pyke Koch dat de heropleving van Europa in de late middeleeuwen hoge cultuur heeft voortgebracht. Maar de Europeanen liggen nu op de grond, zijn slappende en dus bewegingsloos en dat terwijl boven hen de hemel kleurt met valschermen die wijzen op de komst van niet veel goeds.

1958, het jaar dat eerste werk uitkwam, geeft ons een definitieve duw in de juiste richting. Dat is het jaar waarop de Amerikaanse inlichtingendienst de CIA in Europa massaal moderne kunst begon te verspreiden, vooral abstract expressionisme, waaronder ook in Nederland. De invasie van de vrije, moderne kunst uit Amerika. Pyke Koch ziet dit proces niet als iets positiefs, dat valt wel op te maken uit het schilderij en hij wil de aanschouwers van zijn werk waarschuwen voor wat komen gaat.

Over deze dode niet zoveel goeds; Ruud Lubbers (1939-2018)

Op woensdag 14 februari overleed oud minister-president van Nederland Ruud Lubbers op 78-jarige leeftijd. Hij heeft een zeer lange loopbaan binnen de parlementaire democratie gehad, vanaf 1973 bekleedde hij diverse functies; lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, minister, minister-president, politiek leider en tot aan zijn overlijden de eretitel minister van staat. Van 1982 tot en met 1994 was hij in 3 regeringen minister-president van Nederland.

Lees hier verder

Mercators zicht op Europa

Er moet toch ergens een grens worden getrokken? Jozef Stalin zou naar de val van Derde Rijk ten overstaande van Churchill op een zakdoekje de Europese landen in het oosten van het continent hebben verdeeld. Hier en daar een pennenstreep en miljoenen mensen behoorden tot een nieuwe politieke entiteit. Het is een voorbeeld van hoe grenzen kunnen verschuiven, want een tiental jaren later werd dit deel van Europa onderdeel van het Warschaupact en liep hier de lijn tussen het communistische en niet-communistische Europa. In dit geval is er de kracht van de dictator en de zwakte van overwonnen gebieden om een nieuwe geografische realiteit te verwezenlijken.

Lees HIER verder.

Defend Europe heeft eerste, zeer succesvolle missie beëindigd

Het project van de identitaire jongeren, met als doel het terugdringen van de invasie van Afrikanen over de Middellandse Zee richting Europa, is een groot succes geworden. Men heeft de eerst missie erop zitten en is hierover zeer te spreken. Ondanks een zware tegencampagne heeft men de reis en werkzaamheden naar voldoening afgesloten. De jongeren ontvingen gedurende het hele project een storm van haat van linksextremisten, EU-medewerkers en diverse media-organisaties. Men ging door en heeft de onwerkelijke en onmenselijke situatie op de Middellandse Zee volop in de schijnwerpers gezet en daarmee de ongevraagde en ongewilde instroom van migranten naar Europa weten terug te dringen.

Lees HIER verder.

Waarover men niet mag spreken: de grote vervanging

In de zomerse maand juni van dit jaar had een programmamaker op de Franse publieke omroep het lumineuze idee om Renaud Camus uit te nodigen. Camus is schrijver en filosoof en heeft talloze boeken op zijn naam staan, van essays tot dagboeken. Daarbij heeft hij al een aardige leeftijd bereikt en heeft veel gereisd en gezien. De opzet van het programma is het aanhoren van de ideeën van de gast, hierover van gedachte te wisselen, met elkaar in de debat te gaan en verder te bespreken wat er nog meer in Frankrijk gaande is.

Lees HIER verder.

Nederland gespannen vanwege dreiging islamitisch terrorisme

Gisterenavond werd het plotsklaps behoorlijk onrustig in Eindhoven waar een muziekconcert van Guus Meeuwis aan de gang was. Het woord incident gonsde in de media en iets later sprak men van het opschalen van de politie-inzet in de stad. De reden was vermoedens dat er een islamitische aanslag zou worden gepleegd, met als voorbeeld de bomaanslag in de Britse stad Manchester. Later op de avond werd als verdachte een 29-jarige man uit Amsterdam aangehouden. De politiediensten doen nog verder onderzoek naar wat zich nu precies allemaal tijdens dit ‘incident’ heeft afgespeeld.

Lees hier verder